Przetargi

Obowiązek zorganizowania przetargu na odbiór albo odbiór wraz zagospodarowaniem odpadów komunalnych przewiduje art. 6d UCPG. Przepis ten brzmi następująco:

 

Art. 6d UCPG

 

1. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany zorganizować przetarg na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c, albo przetarg na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów.

2. W celu zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz wyznaczenia punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych rada gminy liczącej ponad 10 000 mieszkańców może podjąć uchwałę stanowiącą akt prawa miejscowego, o podziale obszaru gminy na sektory, biorąc pod uwagę liczbę mieszkańców, gęstość zaludnienia na danym terenie oraz obszar możliwy do obsługi przez jednego przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.

3. W przypadku gdy gmina jest podzielona na sektory, przetargi, o których mowa w ust. 1, organizuje się dla każdego z wyznaczonych sektorów.

[…]

 

Przepis ten należy czytać razem m.in. z art. 6e UCPG:

Spółki z udziałem gminy mogą odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na zlecenie gminy, w przypadku, gdy zostały wybrane w drodze przetargu, o którym mowa w art. 6d ust. 1.

 

oraz art. 6s UCPG:

W przypadku gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych, na koszt gminy, podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanemu do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2.

 

 

PODZIAŁ GMINY NA SEKTORY

Na mocy art. 6d ust. 2 UCPG oraz w celu zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz wyznaczenia punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych rada gminy liczącej ponad 10 000 mieszkańców może podjąć uchwałę stanowiącą akt prawa miejscowego o podziale obszaru gminy na sektory, biorąc pod uwagę liczbę mieszkańców, gęstość zaludnienia na danym terenie oraz obszar możliwy do obsługi przez jednego przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.

 

Podział gminy na sektory odbierania odpadów komunalnych ma charakter fakultatywny i zależy od decyzji rady gminy.

 

W przypadku gdy gmina jest podzielona na sektory, przetargi na odbiór albo odbiór I zagospodarowanie odpadów komunalnych organizuje się dla każdego z wyznaczonych sektorów (art. 6d ust. 3 UCPG). Takie rozwiązanie daje możliwość przedsiębiorcom startowania w większej ilości przetargów.

 

PODMIOTY MOGĄCE STARTOWAĆ W PRZETARGU

Według art. 9b ust. 1 UCPG działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest działalnością regulowaną w rozumieniu USDG (art. 5 pkt 5 USDG – działalność regulowana – działalność gospodarcza, której wykonywanie wymaga spełnienia szczególnych warunków, określonych przepisami prawa).

 

Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.

 

Ponadto podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do spełnienia co najmniej następujących wymagań (art. 9d ust. 1 UCPG):

 

·         posiadanie wyposażenia umożliwiającego odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz zapewnienia jego odpowiedniego stanu technicznego;

·         utrzymania odpowiedniego stanu sanitarnego pojazdów i urządzeń do odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości;

·         spełnienia wymagań technicznych dotyczących wyposażenia pojazdów do odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości;

·         zapewnienia odpowiedniego usytuowania i wyposażenia bazy magazynowo-transportowej.

 

Ponadto Minister Środowiska, w porozumieniu z Ministrem Gospodarki, obowiązany jest określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania w powyższym zakresie. Na dzień  rozporządzenie to nie zostało jeszcze wydane.

 

W praktyce stosowania UCPG pojawiły się kontrowersje, czy odbiorem albo odbiorem wraz z zagospodarowaniem odpadów mogą zająć się gminne jednostki organizacyjne lub spółki komunalne bez przeprowadzania przetargu, w ramach realizacji gospodarki komunalnej, rozumianej jako wykonywanie zadań własnych gminy w celu zaspokajania zbiorowych potrzeb gminy (art. 1 ust. 1 UGK). Jak już wskazano powyżej, należy przyjąć, że ustawodawca celowo wyodrębnił zadanie utrzymania czystości i porządku spod uregulowań ogólnych, aby poddać realizację tego zadania przepisom szczególnym.

 

Takim szczególnym uregulowaniem w UCPG jest konieczność przeprowadzenia przetargu na odbiór albo odbiór z zagospodarowaniem odpadów komunalnych. UCPG konsekwentnie wskazuje na przedsiębiorców, jako podmioty mogące ubiegać się o udzielenie zamówienia w tym zakresie, nie zaś na np. samorządowe zakłady budżetowe.

 

Przyjmując tę tezę za prawdziwą należy uznać, że spółki z udziałem gminy, nawet 100-procentowym, mogą zajmować odbiorem albo odbiorem i zagospodarowaniem odpadów komunalnych, o ile wygrają przetarg. Art. 6e UCPG stanowi wprost, że spółki z udziałem gminy mogą odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na zlecenie gminy, w przypadku, gdy zostały wybrane w drodze przetargu.

 

Natomiast gminne jednostki organizacyjne, w tym samorządowe zakłady budżetowe, z racji niemożności startowania w przetargu z uwagi na brak odrębnej osobowości prawnej, są wyłączone z możliwości ubiegania się o udzielenie zamówienia w zakresie gospodarki odpadami. Jednakże nie została wyłączona prawna możliwość przekształcenia samorządowej jednostki organizacyjnej w spółkę prawa handlowego, która będzie mogła startować w przetargu. W niektórych gminach, po dokonaniu takiego przekształcenia, dawne zakłady gminne z powodzeniem wygrywają przetargi na odbiór odpadów komunalnych a nawet ich zagospodarowanie.

 

PRZETARG NA ODBIÓR A PRZETARG NA ODBIÓR I ZAGOSPODAROWANIE

Dokonane przez ustawodawcę rozróżnienie między samym odbieraniem odpadów komunalnych a ich odbieraniem łącznie z zagospodarowaniem, sprowadza się do ustalenia, co należy rozumieć pod pojęciem „zagospodarowania”. Brak jest legalnej definicji „zagospodarowania” odpadów komunalnych”.

 

Jednakże w ustawie o odpadach znajduje się definicja „gospodarowania odpadami”, która brzmi następująco (art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach): zbieranie, transport, odzysk i unieszkodliwianie odpadów, w tym również nadzór nad takimi działaniami oraz nad miejscami unieszkodliwiania odpadów.

 

Gdyby przyjąć, że ustawodawcy chodziło o połączenie „odbierania” oraz „zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania” to należy uznać, że odbieraniem i zagospodarowaniem odpadów mogą zajmować się jedynie przedsiębiorcy prowadzący RIPOK lub inną instalację związaną z gospodarką odpadami, którzy jednocześnie posiadają flotę pojazdów, które będą transportować odpady komunalne od właścicieli nieruchomości do danej instalacji.

 

Jednakże z uwagi na niesprecyzowaną różnicę między „zagospodarowaniem” a „gospodarowaniem” odpadami, powyższa teza pozostaje jedynie przypuszczeniem zamierzeń ustawodawcy.

 

UCPG stanowi natomiast jasno, że przedsiębiorcy, którzy zajmować się będą odbieraniem odpadów komunalnych (bez zagospodarowania) od właścicieli nieruchomości, są obowiązani do przekazywania poszczególnych rodzajów odpadów do ustawowo wskazanych miejsc.

 

Art. 9e ust. 1 UCPG

1. Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do:

1) przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości selektywnie zebranych odpadów komunalnych do instalacji odzysku i unieszkodliwiania odpadów, zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami, o której mowa w art. 7 ustawy o odpadach;

2) przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.

 

W powyższym przepisie użyto zwrotu „instalacje odzysku i unieszkodliwiania odpadów”, co wskazuje na odrębną od RIPOK’ów kategorię instalacji. Z przepisu tego wynika, że w „instalacjach odzysku i unieszkodliwiania odpadów” przetwarzane będą odpady zebrane selektywnie, natomiast w RIPOK’ach odpady zmieszane oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania.

 

Na koniec należy wskazać, że w literaturze przedmiotu podnoszona jest kwestia, że przetargi na odbiór łącznie z zagospodarowaniem odpadów komunalnych mogą utrudniać konkurencję, co z kolei może naruszyć art. 29 ust. 2 PZP. Jednakże należy wskazać, że nie każdy przedsiębiorca prowadzący instalację odzysku czy RIPOK musi posiadać własną flotę pojazdów przystosowanych do odbioru odpadów komunalnych. Ponadto, zgodnie z art. 7 ust. 1 PZP, zamawiający zobowiązany jest przygotować i przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców. A zatem, przykładowo, gdy w danej gminie działa jeden przedsiębiorca zajmujący się odbieraniem odpadów, oraz przedsiębiorca także zajmujący się odbieraniem odpadów ale jednocześnie prowadzący RIPOK oraz instalację odzysku, to zamawiający, w celu zachowania uczciwej konkurencji, zobowiązany jest przeprowadzić przetarg tylko na odbieranie odpadów komunalnych.

 

Powrót do góry